sắc diện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Vẻ bề ngoài, diện mạo của một người: Từ này dùng để chỉ tổng thể vẻ ngoài, đặc biệt là khuôn mặt và thần sắc, biểu hiện ra bên ngoài của một người, thường phản ánh tình trạng sức khỏe hoặc tinh thần.
- Trạng thái, hình thái biểu hiện ra bên ngoài: Có thể dùng để chỉ hình thức, biểu hiện bên ngoài của một sự vật, hiện tượng nào đó.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Sắc diện của bệnh nhân trông tươi tỉnh hơn sau ca phẫu thuật. (Vẻ ngoài của bệnh nhân trông tươi tỉnh hơn sau ca phẫu thuật.)
- Qua sắc diện, thầy thuốc có thể phần nào đánh giá được tình trạng sức khỏe. (Qua vẻ bề ngoài, thầy thuốc có thể phần nào đánh giá được tình trạng sức khỏe.)
- Sắc diện của vấn đề này rất phức tạp. (Hình thái biểu hiện của vấn đề này rất phức tạp.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Trong y học: Từ này thường được sử dụng trong các văn bản y khoa để mô tả "habitus" - tổng trạng hay dáng vẻ bên ngoài của bệnh nhân, giúp chẩn đoán bệnh.
- Bác sĩ ghi nhận sắc diện sinh lý của bệnh nhân hoàn toàn bình thường. (Bác sĩ ghi nhận tổng trạng sinh lý của bệnh nhân hoàn toàn bình thường.)
Biến thể và từ gần giống
- Sắc mạo (danh từ): Từ đồng nghĩa, cũng chỉ vẻ mặt, diện mạo bên ngoài.
- Sắc mạo anh ta lộ vẻ lo âu. (Vẻ mặt anh ta lộ vẻ lo âu.)
- Diện mạo (danh từ): Dung nhan, vẻ bề ngoài.
- Diện mạo của thành phố đã thay đổi nhiều. (Bộ mặt của thành phố đã thay đổi nhiều.)
- Thần sắc (danh từ): Sắc mặt và tinh thần biểu lộ ra ngoài.
- Thần sắc cô ấy rất vui vẻ. (Sắc mặt và tinh thần cô ấy rất vui vẻ.)
Từ đồng nghĩa
- Vẻ ngoài: Hình thức bên ngoài.
- Dung nhan: Vẻ mặt, nhan sắc (thường dùng cho phụ nữ).
- Hình dạng: Hình thức bên ngoài của sự vật.
Lưu ý sử dụng
- Mức độ phổ biến: "Sắc diện" là một từ Hán Việt, có tính chất học thuật và trang trọng. Trong giao tiếp hàng ngày, người ta thường dùng các từ như "vẻ mặt", "vẻ ngoài", "thần sắc" phổ biến hơn.
- Ngữ cảnh: Thích hợp sử dụng trong văn viết học thuật, báo cáo y khoa, hoặc các ngữ cảnh trang trọng.